Transport a Morze Bałtyckie

Stały rozwój przemysłu transportowego w rejonie Morza Bałtyckiego idealnie odzwierciedla  wzmocnienie współpracy międzynarodowej i wzrost gospodarczy nadbałtyckich państw. Z roku na rok powiększa się rozmiar i ilość statków pływających po Bałtyku. Niestety prowadzi to do wzrostu zanieczyszczeń niekorzystnie wpływających na środowisko morskie. Obecnie jednymi z największych negatywnych wpływów żeglugi są nielegalne zrzuty oleju, substancji niebezpiecznych i innych odpadów. Także dzięki analizom jakości powietrza można zaobserwować ujemne działanie przemysłu transportowego. Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) dzięki swoim działaniom wspomaga rozwój bezpieczeństwa na morzu, a także zapobiega zanieczyszczaniu środowiska morskiego przez statki. Wytyczne IMO często są dostosowane do specyfiki regionalnej danego akwenu. Rejon Morza Bałtyckiego został uznany przez Międzynarodową Konwencją o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (MARPOL) jako obszar specjalny –oznacza to, że istnieją surowe ograniczenia zrzutu oleju lub mieszanin oleistych, ścieków i śmieci na terenie całego akwenu.

Źródło: HELCOM

2013 -rokiem rekordów? (c.d.)

Nie tylko upały spędzają sen z powiek meteorologów na całym świecie. Rok 2013 zapisał się w historii także jako okres, w którym (już w marcu) średni poziom mórz osiągnął nowy rekord. Zgodnie z analizami oenzetowskich ekspertów poziom wód powiększa się o 3,2 mm rocznie. W latach 2001 – 2010 tempo wzrostu wynosiło ok. 3 mm, a jeszcze na początku XX wieku zaledwie 1,6 mm. IPCC w swoim piątym raporcie ostrzega, że poziom wód w oceanach podnosi się szybciej niż zakładano. W najczarniejszych scenariuszach w 2100 roku poziom wód może podnieść się aż o 82 centymetry! Jeden z ekspertów wyjaśnia, że poziom wód będzie rósł nadal, niestety szybciej niż przez ostatnie 40 lat. Naukowcy współpracujący z ONZ zapowiedzieli, że będą starali się przeciwstawić wszelkim czarnym scenariuszom ujętym w najnowszych raportach.

Źródło: http://www.wmo.int/pages/index_en.html

            http://www.ipcc.ch/

2013 -rokiem rekordów?

Czy to możliwe, że jesteśmy u progu katastrofy klimatycznej? Światowa Organizacja Meteorologiczna (ang. The World Meteorological Organization - WMO) w marcu bieżącego roku poinformowała, że aż trzynaście z czternastu najcieplejszych lat przypada na XXI wiek. Niestety każdy z minionych dziesięcioleci jest cieplejszy od poprzedzających.

2013 uplasował się na szóstym miejscu na liście lat o najwyższej temperaturze od momentu rozpoczęcia regularnych pomiarów pogody w 1850 roku. Jak do tej pory na pierwszym miejscu znajduje się 2010, drugi był 2005, a na trzeciej pozycji uplasował się rok 1998. Najwyższe średnie temperatury odnotowano między innym w Australii dla której był to najgorętszy rok od momentu rozpoczęcia pomiarów meteorologicznych. Wśród rekordzistów znalazła się także Argentyna, dla której 2013 uplasował się na drugim miejscu na liście najbardziej upalnych lat.

Źródło: http://www.wmo.int/pages/index_en.html

Spotkanie w Irlandii

Po zakończeniu konsultacji w każdym z 8 europejskich krajów uczestniczących w programie Sea for Society przyszedł czas na podsumowanie dotychczasowej działalności.

W National University of Ireland, Galway (NUIG) zebrał się zespół analityków złożony z  dr Mike Hogana, dr Christine Domegan, Michelle Devaney z NUIG, Marzii Mazzonetto z ECSITE (European Network of Science Centres and Museums) Joanny Piwowarczyk z IOPAN i dr Johna Joyce z AquaTT. W trakcie wyczerpującego maratonu przeanalizowano ponad 700 barier dla zrównoważonego rozwoju mórz i oceanów utworzonych w trakcie trwania konsultacji. Bariery wygenerowane przez interesariuszy dla każdej z sześciu kategorii:

1. Turystyka i rekreacja
2. Miejsce do życia
3. Transport
4. Źródła energii
5. Źródła pożywienia
6.   Elementy zdrowotne dla człowieka

Zostały przeanalizowane a następnie podzielono na grupy umieszczone na czterdziestu tablicach umożliwiających łatwe wizualne dokonywanie porównań. Obecnie dokonywana jest szczegółowa analiza prowadząca do zidentyfikowania najważniejszych barier, które pozwolą nam spojrzeć na konkretne problemy w szerokiej skali europejskiej.

Sea for Society – spotkania młodych

W ramach programu Morze dla Społeczeństwa nasz zespół spotyka się nie tylko z interesariuszami reprezentującymi różne organizacje czy instytucje, ale także z uczniami i studentami z regionu Województwa Pomorskiego.

Spotkania z młodszą grupą uczestników programu odbyły się czterokrotnie – dwa razy w czerwcu i dwa razy w październiku. Były to konsultacje jednodniowe w trakcie, których w Instytucie Oceanologii Polskiej Akademii Nauk gościliśmy 25 uczestników. Podejście młodych ludzi do tematu życia nad morzem jest niezwykle ciekawe i dające wiele do myślenia. Na każdym spotkaniu uczestnikom zaprezentowane zostały następujące kategorie zagadnień do omówienia:

1. Turystyka i rekreacja
2. Miejsce do życia
3. Transport
4. Źródła energii
5. Źródła pożywienia
6. Elementy zdrowotne dla człowieka.

Następnie nasi goście zostali poproszenie o określenie tego, co daje im morze i fakt mieszkanie w nadmorskich miastach. Jak można się było spodziewać w krótkim czasie zostaliśmy zasypani dużą ilością pomysłów, czasami wręcz zaskakujących. Dla młodych ludzi morze to przede wszystkim plaża, która jest idealnym miejscem do spotkań towarzyskich, ale także strefą gdzie mogą uprawiać sport. Spacerując brzegiem morza nawet nie zdajemy sobie sprawy jak cenne są piaszczyste plaże nad Bałtyckim Morzem i jak unikatowy w skali światowej jest taki typ wybrzeża. W trakcie konsultacji poruszone zostało także zagadnienie wysokich cen mieszkań – niestety za przywilej życia nad morzem trzeba słono płacić. Uczestnicy zostali poproszeni o stworzenie rozwiązań, dzięki którym wzrósłby komfort życia mieszkańców nadmorskich miejscowości. Dowiedzieliśmy się, że nasi goście z chęcią uczestniczyliby w licznych imprezach promujących zdrowe odżywianie się, np. „Festiwal gotowania ryb na plaży”, postawiliby także na rozbudowę systemu komunikacji publicznej oraz wzbogacenie infrastruktury np. darmowe wypożyczalnie rowerów. Budującym dla całego zespołu Morze dla Społeczeństwa jest świadomość jak ważne jest „ekologiczne” podejście wykorzystania naturalnych zasobów naszej planety.

Wyniki uzyskane w trakcie czterech spotkań zostaną dokładnie przeanalizowane i porównane ze sobą a następnie z efektami uzyskanymi w innych krajach europejskich, będącymi członkami projektu Sea for Society. Z niecierpliwością czekamy na rezultaty!

Sea for Society 16 – 17 listopada 2013

W projekcie „Morze dla Społeczeństwa” to już ostatnie spotkanie z interesariuszami reprezentującymi różne instytucje prywatne, państwowe oraz organizacje pozarządowe. Mamy jednak nadzieję, że w Instytucie Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie, będziemy mieli okazję prowadzić wspólne dyskusje z ekspertami, które dostarczają cennej wiedzy, nie możliwej do znalezienia w żadnych innych dostępnych źródłach.

Tematem listopadowego forum było „Morze jako źródła pożywienia”. Zespół projektu Morze dla  Społeczeństwa przywykł już do tego, że nasi goście są bardzo aktywni w trakcie trwania debat, ale jak zawsze burza mózgów towarzysząca spotkaniu przerosła nasze oczekiwania. Przewidywany program został bez problemu zrealizowany w przeciągu dwóch dni warsztatowych. Tym razem, według naszych gości, najistotniejszymi barierami okazał się brak elastyczności zarządzania zarówno zasobami, kontrolą, obszarami nadmorskimi, jak i nakładem połowowym. Równie ważnym aspektem dla naszych uczestników okazał się brak szybkich decyzji, które mogłyby w porę zapobiec problemom. Niestety rozwlekłość procedur administracyjnych ma często negatywny wpływ na wiele aspektów dotyczących strefy przybrzeżnej i jej ochrony. W trakcie konsultacji liczne bariery podzielono na grupy. Jedną z nich zatytułowano „Niewystarczające działania w zakresie edukacji i promocji ryb bałtyckich”. Kolejnym zadaniem zaproszonych gości było znalezienie możliwych rozwiązań dla istniejących problemów, niektóre z proponowanych rozwiązań mogłyby bez wahania nosić miano innowacyjnych. Receptą dla wyżej wymienionego problemu według naszych ekspertów mogłaby być kampania na rzecz bałtyckiej dzikiej ryby lub edukacja morska na każdym poziomie (przedszkola, szkoła, uczelnie).

Niestety było to ostatnie forum kończące cykl spotkań z przedstawicielami różnych organizacji prywatnych i państwowych. Już nie możemy się rozpoczęcia etapu, w którym przeanalizowane zostaną wyniki uzyskane w trakcie konsultacji a co za tym idzie wielu interesujących rezultatów!

Konsultacje społeczne Sea for Society 19 – 20 października 2013

Tematem październikowego spotkania była „Turystyka i rekreacja”. Zagadnienie spędzania wolnego czasu jest bliskie wszystkim ludziom, bez względu na wykonywany zawód czy hobby. Z tego powodu w ciągu dwóch dni warsztatowych uczestnicy konsultacji zastanawiali się nad barierami uniemożliwiającymi rozwój rozmaitych form rekreacji. Niezwykle istotne okazały się zagadnienia braku infrastruktury w obszarze pasa nadmorskiego dedykowanej zarówno turystom jak i mieszkańcom. Równie ważna była problematyka związana z obsługą turystyczną, co najprościej można wyrazić stwierdzeniem „opłaty za wszystko”.

W naszej strefie klimatycznej istotną rolę odgrywa krótki sezon turystyczny, problemem pogłębiającym temat jest ograniczoną oferta poza sezonem letnim. Forum Ekspertów zastanawiało się również nad pokonaniem istniejących barier i tak przykładami dobrych metod na zapobieganie niskiej etyki biznesu może być promocja uczciwych przedsiębiorców czy prowadzenie szkoleń dla przedstawicieli branży turystycznej. 

Po dwóch bardzo intensywnych dniach nasza przygoda z „Turystyką i rekreacją” dobiegła końca. Kolejny raz wyszliśmy z konsultacji bogatsi o nowe doświadczenia. Powoli zaczynamy przygotowywać się do listopadowego spotkania poruszającego tematykę morza jako źródła pożywienia.